De gelukkige |
|
![]() |
De gelukkige (roman, 2001)Nora, doktersdochter, beschermd opgegroeid in de provincie, wordt op jonge leeftijd verleid door Martin, een zestien jaar oudere garagist met wie ze in het geheim in Schotland trouwt. Later, als haar zoon het huis uit is, stort ze zich in een gepassioneerde verhouding met de 'stadse' Daniël, een architect. Wanneer hij een opdracht aanneemt in Pakistan, reist ze hem achterna om al spoedig weer te vluchten. Het verloop van deze voor Nora grote liefde is niet in de laatste plaats verziekt door het spel van haar echtgenoot, tegen wie ze zich uiteindelijk zal verzetten. De Gelukkige is een roman over liefde en kwetsbaarheid, trouw, illusie en geluk, en de onvermijdelijke tegenpolen hiervan. Van Keulen is erg bedreven in het oproepen van benarde situaties.
(.) De dreiging en de bijbehorende angstige gevoelens gaan schuil
achter ogenschijnlijk heel gewone woorden, waardoor het gif langzaam
insluipt. In droge vaak ook nogal droogkomische zinnen mag Nora haar
relaas doen, dat diverse gevaren blijkt te herbergen. (.) Het zijn de details die het hem doen. Aan een theepot heeft Van Keulen al genoeg om een gistende, jaloerse geest te activeren. (.) Van Keulens proza heeft iets betrekkelijk tijdloos. (.) Ze schreef al tien boeken voor volwassenen en acht jeugdboeken, in gestaag tempo, wars van literaire modes. Dat dat een verstandige keuze bleek en een gerijpt schrijverschap opleverde, spreekt uit De Gelukkige. - Jeroen Vullings in Vrij Nederland. Aangezien ik ben grootgebracht met Jeroen Brouwers en altijd gefascineerd
gebleven door de alchemist Harry Mulisch is het niet verwonderlijk dat
het oeuvre van Mensje van Keulen tot nu toe grotendeels langs me heen
is gegaan. En wat ik ooit ingekeken had - haar debuut Bleekers zomer
en Overspel - werd toegedekt door dekens van vooroordelen en
onuitgelezen weggelegd. Nu is er dus De Gelukkige. Het is lastig toe
te geven, maar ik heb me ten onrechte schandelijk lang gewenteld in
decennia oude vooroordelen: De Gelukkige is van een grote schoonheid.
Stiekem willen we 'm allemaal wel eens smeren, de hele bliksemse boel
achterlatend, maar we doen het niet. Nora wel - en zo ontdekken we wat
er kan gebeuren nadat je je koffers hebt gepakt. Een prachtig, sober
verteld verhaal over een vrouw die zich dapper verzet tegen haar lot. Het is een lekker boek. Lekker omdat het is geschreven in de taal
van iedereen, met realistische dialogen uit 2001. - Menno Schenke in
Algemeen Dagblad .het zijn vooral het literair vakmanschap, dat voor
zeer pakkende evocaties van het hedendaagse Pakistan en een Hollandse,
dorpse jeugd garant staat, de humor en het psychologisch inzicht van
Mensje van Keulen, die van dit vrouwenleven een heel concreet en boeiende
portret hebben gemaakt. Niet vanuit de hoogte, maar laag bij de grond kijkt Van Keulen met
haar personages mee. (.) Je kunt de dans niet ontspringen, ook niet
door Holland te ontvluchten, alsof de mens elders beter is. Je kunt
wel, terwijl je bokkesprongen maakt en dreunen incasseert, het noodlot
ombuigen in lot. (.) Een jeugdherinnering van Nora: 'We hadden een roeiboot
gehuurd. Mijn vriendin Koosje en haar moeder, die een jaar eerder weduwe
was geworden doordat haar man hoog in de Pyreneeën zijn evenwicht had
verloren toen de wind zijn pet afrukte, gingen met ons mee. Koosjes
moeder was niet veel ouder dan mijn moeder, maar ze had al wangen als
wc-papier.' Die moeder is reddeloos. Welnu, dat kun je van Van Keulens
smalle helden en heldinnen zelden of nooit zeggen. Haar wereld is zo
donker niet als zwartkijkers beweren. Die Glückliche ist ein Roman der extremen Gefühle, eine in geschickt
montierten Rückblenden erzählte Ehe- und Leidensgeschichte; ein Erinnerungsbuch,
kein bischen kitschig, sondern schonungslos, hart und direkt. Mensje van Keulen schildert all dies mit der gebotenen Zurückhaltung
ihrer Heldin gegenüber. Sie meidet entsprechend große Gesten und mehr
noch tiefschürfende Dialoge. Landschaftsbeschreibungen, gelegentliche Rückgriffe
in die Kindheit der Heldin, Kleinigkeiten des Alltags, Mahlzeiten, Wegstrecken,
Einkäufe - sie sind es, die den Erzählfluss tragen und jene hermetisch-heimelige
Welt erzeugen, die einen einlässt, hat man nur das Buch aufgeblättert.
Und es entsteht jenes Sympathiegefühl, das wächst und gedeiht, gerade
weil es nicht mit Absicht inszeniert oder gar erzwungen wird. In Holland ist
Mensje van Keulen eine viel beschäftigte und hoch angesehene Autorin. Möge
noch viel davon für uns abfallen. |
| :: het werk van Mensje van Keulen verschijnt bij Uitgeverij Atlas, Amsterdam :: |